Plac zabaw to wydzielony teren przeznaczony do zabawy dzieci, wyposażony w urządzenia zabawowe takie jak huśtawki, zjeżdżalnie, piaskownice czy zestawy wspinaczkowe, zwykle na nawierzchni ograniczającej skutki upadku. W przepisach budowlanych zalicza się go do obiektów małej architektury.Place zabaw dzieli się przede wszystkim według dostępności: publiczne, zakładane przez gminy w parkach i przy szkołach, oraz place o ograniczonym dostępie, przeznaczone dla mieszkańców osiedla albo dla gości obiektu takiego jak hotel czy ośrodek wypoczynkowy. Niezależnie od tego podziału obowiązują na nich te same wymagania techniczne i te same zasady utrzymania.Funkcja placu zabaw wykracza poza samą rozrywkę: urządzenia zabawowe wspierają rozwój koordynacji ruchowej, równowagi i sprawności fizycznej, a wspólna zabawa uczy dzieci współdziałania i respektowania reguł.
Jaka jest różnica między placem zabaw a salą zabaw?
Główna różnica dotyczy lokalizacji i pory roku, w której dane rozwiązanie się sprawdza: plac zabaw działa na wolnym powietrzu, a sala zabaw wewnątrz budynku.Plac zabaw oferuje więcej przestrzeni, urządzenia o większej skali oraz kontakt ze świeżym powietrzem, ale jego użyteczność zależy od pogody: deszcz, mróz albo upał potrafią wykluczyć zabawę na kilka dni. Sala zabaw działa niezależnie od warunków atmosferycznych i pory dnia, jest jednak zwykle mniejsza, bardziej hałaśliwa i wymaga częstszego czyszczenia wyposażenia.W obiektach nastawionych na gości z dziećmi oba rozwiązania traktuje się jako uzupełniające. Plac zabaw przejmuje rolę główną w sezonie letnim, sala zabaw poza sezonem i w dni z niesprzyjającą pogodą. Dla rodziców planujących pobyt nadmorski ma to znaczenie praktyczne: sam plac zabaw nie wystarczy jako zabezpieczenie na deszczowy tydzień, a sama sala zabaw nie zastąpi biegania na zewnątrz.
Jakie urządzenia znajdują się na placu zabaw?
Wyposażenie placu zabaw dobiera się do wieku dzieci i dostępnej przestrzeni, ale kilka elementów powtarza się niemal wszędzie.
huśtawki - wahadłowe, ważkowe oraz gniazdowe, pozwalające huśtać się kilku dzieciom naraz,
zjeżdżalnie - samodzielne lub wbudowane w zestawy zabawowe, o różnej wysokości i nachyleniu,
zestawy zabawowe - konstrukcje łączące wieże, pomosty, drabinki i zjeżdżalnie w jeden układ,
piaskownica - zwykle zadaszona albo przykrywana, przeznaczona dla najmłodszych,
urządzenia wspinaczkowe - siatki linowe, ścianki i drabinki rozwijające koordynację,
karuzele i urządzenia kołyszące - bujaki na sprężynie oraz karuzele tarczowe,
kolejki linowe - dla starszych dzieci, wymagające większej strefy bezpieczeństwa,
elementy uzupełniające - ławki dla opiekunów, kosze na śmieci, ogrodzenie, cień z zadaszeń lub drzew.
W obiektach turystycznych spotyka się też rozwiązania sezonowe, takie jak trampoliny, zjeżdżalnie wodne czy tory przeszkód, które podlegają odrębnym wymaganiom technicznym i bywają udostępniane tylko w określonych miesiącach.
Jakie normy bezpieczeństwa obowiązują na placach zabaw?
Bezpieczeństwo placów zabaw regulują europejskie normy przyjęte w Polsce jako PN-EN 1176 oraz PN-EN 1177, uzupełnione przepisami prawa budowlanego.Grupa norm PN-EN 1176 dotyczy wyposażenia placów zabaw i ma budowę modułową: część pierwsza określa wymagania ogólne, a kolejne odnoszą się do konkretnych urządzeń, między innymi huśtawek, zjeżdżalni, kolejek linowych, karuzeli i urządzeń kołyszących. Osobna część opisuje zasady montażu, kontroli i utrzymania obiektu. Norma reguluje takie szczegóły jak dopuszczalne wymiary otworów, które mają zapobiegać zakleszczeniu głowy lub palców, stabilność konstrukcji oraz wielkość stref bezpieczeństwa wokół urządzeń.Norma PN-EN 1177 dotyczy nawierzchni amortyzujących upadki i wyznaczania krytycznej wysokości upadku. Nawierzchnia amortyzująca wymagana jest tam, gdzie wysokość swobodnego upadku przekracza 60 centymetrów, a jej właściwości ocenia się przy użyciu wskaźnika opisującego ryzyko urazu głowy. W praktyce stosuje się piasek, żwir płukany, korę, maty przerastające trawą oraz nawierzchnie poliuretanowe.Utrzymanie placu zabaw opiera się na trzech poziomach kontroli: bieżącej oględzinowej, wykonywanej regularnie i sprawdzającej stan widoczny gołym okiem, funkcjonalnej, prowadzonej co kilka miesięcy i obejmującej stabilność oraz zużycie elementów, a także corocznej kontroli podstawowej, oceniającej stan całej konstrukcji i fundamentów. Odpowiedzialność za stan obiektu spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy, a dokumentację przeglądów prowadzi się w tak zwanej książce placu zabaw.
Na co zwrócić uwagę, wybierając plac zabaw dla dziecka?
Ocena placu zabaw z perspektywy rodzica sprowadza się do kilku rzeczy, które widać już przy pierwszym wejściu.
dopasowanie do wieku - urządzenia oznaczone są przedziałami wiekowymi, a zestaw dla starszych dzieci bywa dla trzylatka po prostu za wysoki,
nawierzchnia - piasek, kora lub nawierzchnia syntetyczna pod urządzeniami zamiast betonu czy zwykłej ziemi,
stan techniczny - brak wystających śrub, pęknięć, luźnych elementów i skorodowanych okuć,
ogrodzenie i lokalizacja - odległość od jezdni, parkingu i zbiorników wodnych,
cień - zadaszenia lub drzewa, bez których latem korzystanie z placu bywa niemożliwe w godzinach południowych,
czystość i porządek - opróżniane kosze, uprzątnięta piaskownica, brak śmieci w strefach bezpieczeństwa,
miejsce dla opiekuna - ławki ustawione tak, aby cały teren był widoczny,
regulamin - informacja o wieku użytkowników, godzinach udostępnienia oraz danych zarządcy.
Przy wyborze obiektu na wyjazd rodzinny warto sprawdzić dodatkowo, czy plac zabaw działa przez cały rok, czy jest dostępny wyłącznie dla gości, oraz czy w pobliżu znajduje się rozwiązanie na złą pogodę.
Jaka jest historia placów zabaw?
Historia placów zabaw sięga drugiej połowy XIX wieku, kiedy wraz z rozwojem miast przemysłowych zauważono, że dzieci robotników nie mają bezpiecznej przestrzeni do zabawy poza ulicą.Grunt pod tę zmianę przygotowała pedagogika przedszkolna, w której podkreślano rolę zabawy w rozwoju dziecka. W latach osiemdziesiątych XIX wieku w Bostonie pojawiły się pierwsze ogrodzone piaskownice miejskie, uznawane za pierwowzór dzisiejszych placów zabaw. W Krakowie w 1889 roku powstał park założony z inicjatywy lekarza Henryka Jordana, łączący tereny do gier i ćwiczeń ruchowych z zajęciami prowadzonymi przez wychowawców. Od jego nazwiska przyjęło się określenie ogródków jordanowskich, które w Polsce międzywojennej zakładano w wielu miastach.Po II wojnie światowej pojawiła się koncepcja placów przygodowych, zapoczątkowana w Kopenhadze, gdzie zamiast gotowych urządzeń dzieciom udostępniono materiały do samodzielnego budowania konstrukcji. W kolejnych dekadach dominował jednak model oparty na typowych, powtarzalnych urządzeniach metalowych, montowanych na twardym podłożu.Przełom w podejściu do bezpieczeństwa przyniosły dopiero lata dziewięćdziesiąte i wprowadzenie europejskich norm dotyczących wyposażenia i nawierzchni. Zmieniły one wygląd placów zabaw: pojawiły się nawierzchnie amortyzujące, strefy bezpieczeństwa wokół urządzeń oraz obowiązek regularnych przeglądów. Współczesne projekty coraz częściej wracają jednocześnie do idei zabawy swobodnej, wykorzystując naturalne materiały, ukształtowanie terenu i elementy przyrodnicze zamiast wyłącznie gotowych konstrukcji.
HOTEL DLA DZIECI
Szukasz hotelu, w którym możesz spędzić czas ze swoimi dziećmi?
