Wyjazd integracyjny to organizowany przez pracodawcę wspólny wyjazd pracowników poza miejsce pracy, którego celem jest lepsze poznanie się członków zespołu i poprawa współpracy między nimi. Trwa zwykle od jednego do trzech dni i łączy program wspólnych zajęć z czasem wolnym.
Podstawą takich wyjazdów jest obserwacja, że ludzie, którzy znają się wyłącznie z biura, współpracują inaczej niż ci, którzy mieli okazję porozmawiać w mniej oficjalnych okolicznościach. Zmiana otoczenia osłabia podziały służbowe, a zadania niezwiązane z codziennymi obowiązkami pozwalają zobaczyć współpracowników w innych rolach.
Samo słowo „integracja” wywodzi się z łaciny i oznacza scalanie, łączenie części w całość. W zarządzaniu odnosi się do budowania zespołu z osób, które wcześniej pracowały obok siebie, a nie ze sobą. Wyjazd jest jednym z kilku narzędzi służących temu celowi, obok spotkań firmowych i wspólnych szkoleń.
Jakie są rodzaje wyjazdów integracyjnych?
Wyjazdy integracyjne różnią się przede wszystkim tym, jaka część programu przypada na pracę, a jaka na rekreację.
-
wyjazd rekreacyjny - program oparty na wypoczynku i wspólnych posiłkach, z niewielką liczbą zajęć obowiązkowych,
-
wyjazd z grami zespołowymi - zadania terenowe, gry miejskie, budowanie tratw, biegi na orientację, wymagające współdziałania w kilkuosobowych grupach,
-
wyjazd sportowy - rejsy, spływy kajakowe, wycieczki rowerowe albo zimowe zajęcia na stoku,
-
wyjazd warsztatowy - zajęcia kulinarne, artystyczne lub rzemieślnicze, podczas których zespół wspólnie coś tworzy,
-
wyjazd szkoleniowo-integracyjny - przed południem szkolenie albo narada, po południu i wieczorem część towarzyska,
-
wyjazd połączony z wolontariatem - wspólna praca na rzecz lokalnej społeczności, na przykład sprzątanie plaży albo remont świetlicy.
Dobór formy zależy od składu zespołu. Grupa zróżnicowana pod względem wieku i sprawności fizycznej lepiej przyjmuje zajęcia, w których każdy może znaleźć rolę dla siebie, niż rywalizację wymagającą dobrej kondycji. Znaczenie ma także pora roku: w miejscowościach nadmorskich i górskich poza sezonem łatwiej o wolne terminy, a program opiera się wtedy w większym stopniu na zajęciach pod dachem.
Jaka jest różnica między wyjazdem integracyjnym a wyjazdem motywacyjnym i szkoleniem?
Różnica dotyczy celu: wyjazd integracyjny służy relacjom w zespole, wyjazd motywacyjny jest nagrodą, a szkolenie przekazuje wiedzę.
W wyjeździe integracyjnym uczestniczy cały zespół albo dział, bez względu na wyniki poszczególnych osób. Wyjazd motywacyjny przysługuje wybranym pracownikom lub partnerom handlowym jako wyróżnienie za osiągnięcia, dlatego jego program jest atrakcyjniejszy, a kierunek bardziej odległy. Szkolenie wyjazdowe ma z kolei ustalony zakres materiału, a wspólne wieczory są jedynie dodatkiem do zajęć.
Osobnym pojęciem jest spotkanie firmowe o charakterze towarzyskim, urządzane na miejscu, na przykład kolacja świąteczna albo piknik. Trwa kilka godzin i nie wymaga noclegu. Wyjazd integracyjny daje więcej czasu, w tym wspólne posiłki i wieczory, podczas których rozmowy toczą się swobodniej niż w trakcie zaplanowanych zajęć.
Jak wygląda program wyjazdu integracyjnego?
Program wyjazdu integracyjnego układa się tak, aby zajęcia wspólne przeplatały się z odpoczynkiem.
Typowy wyjazd dwudniowy rozpoczyna się przyjazdem i zakwaterowaniem w godzinach przedpołudniowych. Po obiedzie odbywa się główny punkt programu, czyli gra terenowa, warsztaty albo zajęcia sportowe. Wieczór wypełnia uroczysta kolacja, często połączona z podsumowaniem roku lub wręczeniem wyróżnień. Drugi dzień ma spokojniejszy przebieg: śniadanie, krótsze zajęcia albo czas wolny, a następnie powrót.
Na powodzenie programu wpływa kilka zasad stosowanych przez organizatorów:
-
zespoły mieszane - grupy zadaniowe tworzy się z osób z różnych działów, które na co dzień ze sobą nie pracują,
-
dobrowolność zajęć wymagających wysiłku - uczestnik może wybrać rolę obserwatora, sędziego albo fotografa,
-
czas bez programu - przerwy na odpoczynek są tak samo potrzebne jak zajęcia,
-
jasny plan - godziny posiłków, zbiórek i wyjazdu znane są wszystkim przed przyjazdem,
-
umiar w części wieczornej - spotkanie towarzyskie nie powinno wymuszać na nikim udziału do późnej nocy.
Psychologia grup opisuje, dlaczego wspólne zadania działają. Według modelu ogłoszonego w 1965 roku przez amerykańskiego psychologa Bruce'a Tuckmana zespół przechodzi kolejno przez fazę formowania, konfliktu, ustalania zasad i sprawnego działania. Wspólne doświadczenia poza pracą ułatwiają przejście przez pierwsze z tych etapów.
Czy udział w wyjeździe integracyjnym jest obowiązkowy?
Obowiązek udziału zależy od tego, czy wyjazd odbywa się w czasie pracy i czy ma charakter służbowy.
Jeżeli wyjazd przypada w godzinach pracy, a jego program obejmuje szkolenie, naradę albo inne zadania zlecone przez przełożonych, udział w tej części mieści się co do zasady w obowiązkach pracowniczych. Jeżeli natomiast odbywa się w czasie wolnym, na przykład w weekend, i ma charakter wyłącznie towarzyski, pracodawca może do niego zachęcać, ale odmowa nie powinna pociągać za sobą ujemnych skutków dla pracownika.
Od charakteru wyjazdu zależą również inne kwestie: rozliczenie czasu pracy, zwrot kosztów dojazdu oraz ocena ewentualnego wypadku. Zdarzenie podczas części służbowej może zostać uznane za wypadek przy pracy albo wypadek traktowany na równi z nim, natomiast zdarzenia w czasie prywatnym ocenia się odrębnie, z uwzględnieniem okoliczności. Z tego względu organizatorzy rozdzielają w programie część obowiązkową od dobrowolnej i ubezpieczają uczestników od następstw nieszczęśliwych wypadków.
Pracownik pozostaje podczas wyjazdu związany zasadami współżycia społecznego obowiązującymi w zakładzie pracy. Zachowanie naruszające godność innych osób może być oceniane tak samo jak w biurze, także wtedy, gdy doszło do niego podczas wieczornego spotkania.
Jak zaplanować wyjazd integracyjny?
Planowanie wyjazdu integracyjnego zaczyna się od określenia celu, a dopiero potem od wyboru miejsca i atrakcji.
-
cel - poznanie się nowego zespołu, poprawa współpracy między działami, podziękowanie za zakończony projekt,
-
termin - poza okresami największego obciążenia pracą, najlepiej w dni robocze, aby nie zajmować pracownikom weekendu,
-
liczba uczestników - od niej zależą wielkość obiektu, liczba pokoi i rodzaj zajęć,
-
miejsce - obiekt z salą na część oficjalną, restauracją i terenem lub zapleczem do zajęć, położony w rozsądnej odległości od siedziby firmy,
-
dojazd - wspólny autokar albo pociąg, co rozwiązuje kwestię powrotu po części wieczornej,
-
zakwaterowanie - pokoje jednoosobowe lub dwuosobowe z uwzględnieniem upodobań uczestników,
-
wyżywienie - menu z daniami dla osób na dietach i napoje bezalkoholowe dostępne na równi z innymi,
-
program na niepogodę - zajęcia zastępcze pod dachem,
-
ankieta przed wyjazdem i po nim - zebranie oczekiwań oraz ocen uczestników.
W przygotowania dobrze jest włączyć samych pracowników. Program ułożony wyłącznie przez kierownictwo bywa odbierany jako obowiązek, natomiast wybór atrakcji w głosowaniu zwiększa gotowość do udziału.
Źródła
-
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
-
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
-
B. W. Tuckman, „Developmental Sequence in Small Groups”, Psychological Bulletin, 1965
-
Słownik języka polskiego PWN, hasło „integracja”
-
Państwowa Inspekcja Pracy, materiały informacyjne dotyczące czasu pracy i podróży służbowych
