Szlaki w Gdańsku dzielą się na trzy grupy, a wybór zależy głównie od tego, ile masz czasu i jaką pogodę zastaniesz. Trasy nadmorskie są płaskie i dostępne przez cały rok, leśne wymagają wygodnych butów, a miejskie prowadzą po kostce i schodach. Wspaniałe widoki znajdziesz w każdej z tych grup, choć za każdym razem wyglądają inaczej. Warto wcześniej sprawdzić mapę, bo część tras kończy się w miejscu, z którego trzeba wracać tą samą drogą.
- Trasy nadmorskie: plaża, promenada, Zatoka Gdańska
- Trasy leśne: Trójmiejski Park Krajobrazowy, doliny i wzniesienia
- Trasy miejskie: Główne Miasto, wieże, wzgórza nad Śródmieściem
- Trasy nad wodą: Motława, Martwa Wisła, kanały portowe
Tras jest dziesięć, od kilkunastominutowego spaceru po kilkugodzinną wędrówkę. Każda z nich jest dostępna publicznie i bezpłatna.
Szlaki piesze wzdłuż morza: Jelitkowo, Brzeźno i Wyspa Sobieszewska
Szlaki piesze wzdłuż wybrzeża to najprostszy sposób, żeby zobaczyć morze bez konieczności podchodzenia pod górę. Promenada łączy Jelitkowo z Brzeźnem i biegnie dalej w stronę Sopotu, więc długość spaceru ustalasz sam. W Jelitkowie trasa zaczyna się w parku, zaraz za mostkami nad Potokiem Jelitkowskim, i po dwóch minutach wyprowadza na plażę. W Brzeźnie punktem docelowym jest molo z widokiem na redę i statki czekające na wejście do portu.
- Jelitkowo: park, promenada i plaża, spacer na granicę z Sopotem
- Brzeźno: molo, deptak i szeroka plaża
- Stogi: mniej uczęszczany odcinek brzegu
- Wyspa Sobieszewska: dzikie plaże i rezerwaty przyrody
Na Wyspie Sobieszewskiej spacer wygląda inaczej niż w mieście, bo prowadzi przez rezerwat Ptasi Raj między dwoma jeziorami a Zatoką Gdańską. Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna ma około sześciu kilometrów i kończy się przy plaży, na którą trafia niewiele osób. Wieczorem najlepiej wypada odcinek Jelitkowo - Sopot, bo słońce schodzi wtedy nad Zatokę Gdańską. Godzina na świeżym powietrzu o tej porze to doskonały pomysł na zakończenie dnia. Rano z kolei masz plażę praktycznie dla siebie, nawet w środku sezonu.
Park Oliwski i Lasy Oliwskie - spacer wśród zabytków
Park Oliwski łączy zabytki z przyrodą i jest chyba najwygodniejszym punktem startowym do dalszych tras w gdańskiej Oliwie. Alejki są utwardzone, więc przejdziesz je z wózkiem, a po drodze miniesz palmiarnię, stawy i Ogród Japoński. Zaraz obok stoi katedra oliwska, gdzie w sezonie odbywają się krótkie prezentacje organów. Stąd zaczyna się także podejście w stronę Lasów Oliwskich.
- Park Oliwski: palmiarnia, stawy, Ogród Japoński
- Katedra oliwska z zabytkowymi organami
- Stary Młyn i Staw Młyński przy Potoku Oliwskim
- Wejście w Lasy Oliwskie w stronę Pachołka i Doliny Radości
Młyńska droga wzdłuż Potoku Oliwskiego prowadzi obok miejsc, w których przez wieki pracowały młyny wodne. To spokojny fragment trasy, zanim wejdziesz w las i zaczniesz się wspinać.
Wzgórze Pachołek - punkt widokowy nad Gdańskiem Oliwą
Wzgórze Pachołek w Gdańsku Oliwie to najbardziej znany punkt widokowy w tej części miasta, położony na wysokości około 101 metrów nad poziomem morza. Na szczycie stoi piętnastometrowa wieża widokowa, z której rozciąga się panorama Oliwy, Zatoki Gdańskiej i dalszych dzielnic Trójmiasta. Przy dobrej przejrzystości powietrza widać stąd nawet Półwysep Helski. Wzniesienie leży w Lesie Oliwskim, na skraju Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego.
- Wysokość wzgórza: około 101 m n.p.m.
- Wieża widokowa: 15 metrów, dostęp po schodach
- Widok: Oliwa, Zatoka Gdańska, Trójmiasto
- Dojście: od Parku Oliwskiego lub od strony ulicy Tatrzańskiej
Najkrótszą drogę na szczyt wyznaczają schody od strony Parku Oliwskiego, ale można też podejść łagodniej, od parkingu przy ulicy Tatrzańskiej. Na prawo od wieży, nieco poniżej szczytu, znajduje się drugi taras, urządzony w ramach miejskiego programu punktów widokowych. Na zboczu wzgórza leży Diabelski Kamień, wielki głaz narzutowy, wokół którego krąży legenda o diable próbującym zniszczyć klasztor cystersów. Dla dzieci ta historia bywa lepszą motywacją do wejścia niż sam widok ze szczytu.
Trójmiejski Park Krajobrazowy: Dolina Radości i Kuźnia Wodna
Trójmiejski Park Krajobrazowy zaczyna się kilkaset metrów za ostatnimi domami Oliwy i ciągnie na północ, przez Sopot aż po Gdynię. Dolina Radości jest jego najpopularniejszym fragmentem, z trasą wzdłuż Potoku Oliwskiego, licznymi stawami i łagodnym przebiegiem. Po drodze miniesz zabytkową Kuźnię Wodną z kołem poruszanym przez potok. W Kuźni Wodnej działa dziś oddział muzealny, w którym można zobaczyć dawny warsztat w ruchu. Ścieżki są tu leśne i miejscami błotniste, więc buty mają większe znaczenie niż kondycja.
- Dolina Radości: trasa wzdłuż potoku, stawy, miejsca odpoczynku
- Kuźnia Wodna: zabytkowy zakład kuźniczy z kołem wodnym
- Dolina Młynków i Dolina Samborowo: mniej uczęszczane doliny
- Szlak Trójmiejski: długodystansowa trasa oznaczona przez PTTK
W dolinie znajdziesz też punkty widokowe ukryte między drzewami oraz dawną skocznię narciarską. Wędrówki po tej części parku najlepiej planować wiosną i jesienią, kiedy liście nie zasłaniają widoków. Szlak Trójmiejski ma blisko pięćdziesiąt kilometrów, więc w całości pokonują go tylko nieliczni. Wybierz jeden fragment i wróć komunikacją miejską, bo wzdłuż jego przebiegu jest sporo przystanków.
Góra Gradowa i Biskupia Górka - panorama Śródmieścia
Góra Gradowa wznosi się na wysokość około 54 metrów, tuż nad Śródmieściem, i daje jeden z najlepszych widoków na Główne Miasto od zachodu. Na jej terenie działa Centrum Hewelianum, mieszczące się w dawnych fortyfikacjach, więc spacer łatwo połączyć ze zwiedzaniem. Ze szczytu widać wieże kościołów, Motławę, stocznię oraz nowoczesne budynki wzdłuż torów. Wejście jest krótkie, ale strome, a teren wokół fortów zajmuje kilka hektarów.
- Góra Gradowa: około 54 m n.p.m., Centrum Hewelianum, krzyż milenijny
- Biskupia Górka: taras widokowy nad Śródmieściem
- Dojście: kilkanaście minut pieszo z Dworca Głównego
- Nawierzchnia: utwardzona, miejscami strome podejścia
Obie górki leżą blisko siebie, więc da się je połączyć w jeden spacer trwający około godziny. Wieczorem widok stąd wygląda zupełnie inaczej, bo miasto rozświetla się warstwami: najpierw ulice, potem wieże.
Ratusz Głównego Miasta i wieże w centrum
Ratusz Głównego Miasta ma taras widokowy na wysokości około 50 metrów, do którego prowadzą wąskie schody. Widok obejmuje Długi Targ, Motławę i dachy odbudowanych kamienic. Kilkaset metrów dalej stoi bazylika Mariacka, na której wieżę wchodzi się po ponad czterystu stopniach. Nagrodą jest najwyższy punkt widokowy w tej części miasta. Wejście na obie wieże jest płatne, a godziny udostępniania bywają ograniczone.
- Ratusz Głównego Miasta: taras na wysokości około 50 m
- Wieża bazyliki Mariackiej: ponad 400 stopni, panorama sięgająca portu
- Taras Europejskiego Centrum Solidarności: widok na stocznię
- Koło widokowe nad Motławą: przejazd trwa kilkanaście minut
Główne Miasto zostało odbudowane po wojnie, więc to, co widzisz z góry, jest rekonstrukcją sprzed kilkudziesięciu lat. Z tarasu dobrze widać, jak konsekwentnie odtworzono układ ulic i szczyty kamienic.
Motława, Westerplatte i Martwa Wisła - trasy nad wodą
Spacer wzdłuż Motławy to najkrótsza trasa z tego zestawienia i jednocześnie najbardziej rozpoznawalna. Prowadzi Długim Pobrzeżem, obok Żurawia, w stronę Wyspy Spichrzów i Ołowianki. Westerplatte oferuje inny klimat: pomnik na wzniesieniu, ruiny koszar i widok na wejście do portu. Trzecia propozycja to trasy wzdłuż Martwej Wisły, gdzie krajobraz jest industrialny, a widoki obejmują dźwigi i nabrzeża.
- Motława: Długie Pobrzeże, Żuraw, Wyspa Spichrzów
- Westerplatte: Pomnik Obrońców Wybrzeża, ruiny, ujście do portu
- Martwa Wisła: nabrzeża, tereny postoczniowe, statki
- Dojazd: tramwaj, autobus albo statek z Długiego Pobrzeża
Na Westerplatte najprzyjemniej dopłynąć statkiem, bo sam rejs zajmuje około pół godziny i daje widok na port od strony wody. Teren jest płaski, więc przejście całej trasy nie wymaga wysiłku.
Wycieczki piesze poza Gdańsk: Wzgórza Szymbarskie i okolice
Wycieczki piesze poza miasto mają sens, gdy zostaje ci cały dzień i chcesz zobaczyć wzniesienia wyższe niż gdańskie. Na Kaszubach, około pięćdziesięciu kilometrów na południe od Gdańska, leży pasmo Wzgórz Szymbarskich z najwyższym punktem Pomorza. Trasy prowadzą tam przez lasy, wokół jezior i po grzbietach moren, więc różnice wysokości są znacznie większe. Samochodem dojazd zajmuje około godziny, koleją dłużej i z przesiadką.
- Wzgórza Szymbarskie: najwyższe wzniesienia w regionie
- Kaszubski Park Krajobrazowy: jeziora i trasy leśne
- Dojazd: około godziny samochodem, kierunek południowo-zachodni
- Charakter: całodniowa wycieczka, nie spacer
W okolicach Trójmiasta znajdziesz też krótsze propozycje, na przykład wzniesienia w Gdyni z widokiem na port i klif w Orłowie. Godne uwagi są również trasy nad Zatoką Pucką, skąd widać Półwysep Helski.
Porównanie tras: długość, czas i trudność
Parametry tras najłatwiej porównać obok siebie, dobierając je do pogody i możliwości. Podane czasy nie obejmują przerw na zwiedzanie ani na odpoczynek.
| Trasa | Długość | Czas przejścia | Trudność | Nawierzchnia |
| Promenada Jelitkowo - Sopot | 2-5 km | 0,5-1,5 h | łatwa | asfalt, piasek |
| Brzeźno z molo | 2-4 km | 1 h | łatwa | asfalt, piasek |
| Park Oliwski i Wzgórze Pachołek | 3 km | 1,5-2 h | łatwa | asfalt, ścieżka leśna, schody |
| Dolina Radości | 4-7 km | 2-3 h | średnia | ścieżka leśna |
| Góra Gradowa i Biskupia Górka | 2 km | 1 h | łatwa | kostka, asfalt |
| Motława i Główne Miasto | 2 km | 1 h | łatwa | kostka |
| Westerplatte | 3 km | 1,5 h | łatwa | asfalt, płyty |
| Rezerwat Ptasi Raj | 6 km | 3-5 h | łatwa | piasek, ścieżka leśna |
| Martwa Wisła | 3-5 km | 1-2 h | łatwa | asfalt |
| Wzgórza Szymbarskie | 8-12 km | 3-4 h | średnia | ścieżki leśne |
Trasy leśne wydłużają się po deszczu, bo część odcinków robi się grząska. W mieście uciążliwe bywa co innego: latem kostka nagrzewa się tak, że lepiej wyjść rano albo po godzinie osiemnastej.
Szlaki dla rodzin z dziećmi i dla wózków
Dla rodzin z małymi dziećmi najlepiej sprawdzają się trasy nadmorskie i alejki w Parku Oliwskim. Mają utwardzoną nawierzchnię i są dość szerokie dla wózka. W centrum przejdziesz bez problemu wzdłuż Motławy, choć kostka na Głównym Mieście bywa nierówna. Trasy w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym są dostępne tylko dla wózków terenowych, a wieże widokowe wymagają wejścia po schodach. Dla najmłodszych ważniejsze od widoków bywają place zabaw po drodze. Celem spaceru z dzieckiem częściej jest huśtawka niż panorama.
- Wózek zwykły: promenada nadmorska, Park Oliwski, Motława
- Wózek terenowy: Dolina Radości, Ptasi Raj, Lasy Oliwskie
- Bez wózka: wieże widokowe, Pachołek, Góra Gradowa
- Z dziećmi: krótsze odcinki plus przerwa na plac zabaw
Przy planowaniu z dziećmi lepiej wybrać trasę, którą da się skrócić w dowolnym momencie. Promenada nadmorska ma tę zaletę, że co kilkaset metrów można zejść na plażę i zakończyć spacer.
Jak przygotować się na spacer po Gdańsku?
Nawet na krótką trasę warto zabrać kilka rzeczy, zwłaszcza gdy idziesz nad wodę. Nad Zatoką Gdańską wiatr odczuwa się mocniej niż w centrum, więc ubranie warstwowe sprawdza się przez większość roku. Buty dobierz do nawierzchni, bo leśne ścieżki po deszczu potrafią zaskoczyć. Wodę weź ze sobą, ponieważ na trasach leśnych nie ma sklepów.
- Wygodne buty, na trasy leśne nieprzemakalne
- Ubranie warstwowe i kurtka przeciwwiatrowa
- Woda i przekąska na dłuższe wędrówki
- Naładowany telefon z mapą trasy
- Latarka przy spacerach po zmroku jesienią i zimą
Sprawdź przebieg trasy przed wyjściem, bo część ścieżek w lesie nie ma oznaczeń widocznych z daleka. Szlak oznaczony kolorami prowadzi pewniej niż intuicja i aplikacja bez zasięgu.
